Presidenti serb Aleksandër Vuçiç ndërhyri personalisht për të hequr statusin e mbrojtur të një ndërtese historike në Beograd, me qëllim që aty të ndërtohej një kompleks hotelesh dhe banesash nga familja Trump. Kështu raporton gazeta britanike The Guardian, e cila, bazuar në intervista dhe dokumente të siguruara, pretendon se vetë Vuçiçi drejtoi takimin e parë ku u diskutua kjo çështje.
Bëhet fjalë për ndërtesën e Shtabit të Përgjithshëm, ish-ministrisë jugosllave të Mbrojtjes, e cila u dëmtua nga bombardimet e NATO-s në vitin 1999 dhe ka një rëndësi të veçantë historike dhe kulturore për Serbinë.
Sipas hetimit të The Guardian, më 6 shkurt 2024, Vuçiçi thirri në një takim Dubravka Gjukanoviçin, drejtoreshën e atëhershme të institutit për mbrojtjen e monumenteve të kulturës, dhe një zyrtare tjetër. Gjatë takimit, ai u kërkoi të ndërmerrnin hapa për t’i hequr ndërtesës statusin e mbrojtur, duke u thënë se një investitor i huaj ishte i interesuar për truallin.
Por, sipas ligjit serb, ky vendim nuk mund të merrej pa një vlerësim të posaçëm nga ekspertët, të cilët duhej të përcaktonin nëse ekzistonin arsye ligjore për heqjen e mbrojtjes. Sipas burimeve të cituara nga gazeta, dy zyrtaret refuzuan kërkesën, duke argumentuar se nuk plotësoheshin kushtet ligjore. Ato më pas dhanë dorëheqjen, pasi, sipas aktakuzës, ministri i Financave, Siniša Mali, u kishte kërkuar të zgjidhnin mes zbatimit të kërkesës dhe largimit nga detyra.
Një muaj pas takimit të parë, u bë publike një marrëveshje mes qeverisë serbe dhe kompanisë së Jared Kushnerit, dhëndrit të Donald Trumpit. Sipas dokumentit, kompanisë i ishte dhënë në përdorim trualli për 99 vjet, pa pagesë. Projekti parashikonte ndërtimin e një hoteli dhe kullash banimi me vlerë rreth 500 milionë dollarë.
Më 13 maj 2024, qeveria serbe nënshkroi një kontratë ku angazhohej që statusi i truallit si trashëgimi kulturore të hiqej në një mënyrë të pranueshme për kompaninë e Kushnerit.
Pas fitores së Donald Trumpit në zgjedhjet presidenciale amerikane në nëntor 2024, autoritetet serbe njoftuan se ndërtesës i ishte hequr statusi i mbrojtur. Ndërkohë, familja Trump dhe familja Kushner kishin vendosur që projekti të mbante emrin Trump.
Çështja shkaktoi reagime të forta në Serbi, veçanërisht pas aksidentit tragjik në stacionin hekurudhor të Novi Sadit, ku humbën jetën 16 persona. Ngjarja nxiti protesta masive kundër korrupsionit qeveritar, të udhëhequra kryesisht nga studentët, të cilët e kthyen projektin e kullës Trump në një tjetër simbol të kundërshtimit ndaj qeverisë.
Prokuroria serbe nisi hetimet për mënyrën se si ishte hequr statusi i mbrojtur i ndërtesës. Sipas akuzave, Goran Vasiç, i cili ishte emëruar në krye të institutit të trashëgimisë kulturore pas dorëheqjes së Gjukanoviçit, kishte falsifikuar një ekspertizë për të justifikuar vendimin.
Në dhjetor 2025, ministri serb i Kulturës, Nikola Selakoviç, u akuzua për shpërdorim të detyrës zyrtare për rolin e tij të dyshuar në këtë çështje. Pas vetëm pak ditësh, kompania e Kushnerit njoftoi se projekti në Beograd nuk do të vazhdonte për momentin.
Megjithatë, Vuçiçi dhe bashkëpunëtori i tij i afërt, ministri i Financave Siniša Mali, nuk janë akuzuar dhe i mohojnë shkeljet. Prokuroria ka konfirmuar se po shqyrton përgjegjësinë e mundshme penale edhe të personave të tjerë.
Një nga pikat që ngre më shumë pikëpyetje në hetimin e The Guardian është fakti se takimi i shkurtit 2024, ku dyshohet se mori pjesë vetë Vuçiçi, nuk përmendet drejtpërdrejt në aktakuzë, edhe pse prokuroria ka pranuar se disponon prova lidhur me të.
Përfaqësuesit e familjes Trump dhe të Kushnerit i kanë mohuar akuzat se projekti ishte pjesë e një marrëveshjeje politike për përfitime reciproke. Kompania Trump Organization deklaroi se nuk kishte plane për zhvillimin e ndonjë projekti në Beograd dhe mohoi çdo përfshirje në negociatat për truallin.
Nga ana tjetër, zëdhënësi i Kushnerit tha se projekti synonte të kthente një vend të lidhur me një kapitull të dhimbshëm të historisë serbe në një simbol pajtimi, duke sjellë investime, vende pune dhe përfitime ekonomike. Ai theksoi se Kushneri nuk kishte marrë pjesë në proceset e brendshme të qeverisë serbe për heqjen e statusit të mbrojtur të ndërtesës.
Sipas The Guardian, rasti ngre pikëpyetje më të gjera mbi marrëdhëniet mes biznesit të familjes Trump dhe udhëheqësve të huaj, në një kohë kur interesat tregtare të familjes presidenciale amerikane janë shoqëruar me akuza për konflikte interesi dhe marrëveshje që mund të sjellin përfitime politike dhe ekonomike për palët e përfshira.
Burimi: Lajme ndërkombëtare