Pavarësisht sukseseve ushtarake, analistët vënë në dyshim nëse presidenti amerikan mund ta shndërrojë konfliktin në një fitore gjeopolitike.
Tre muaj pasi SHBA-ja sulmoi Iranin, presidenti Donald Trump përballet me një pyetje gjithnjë e më të vështirë: a po e humbet luftën?
Megjithëse SHBA-ja ka arritur suksese të rëndësishme ushtarake kundër Iranit, kontrolli i Teheranit mbi Ngushticën e Hormuzit, refuzimi për të bërë lëshime mbi programin bërthamor dhe mbijetesa e regjimit iranian po ngrenë dyshime nëse Trump mund ta paraqesë konfliktin si një fitore të qartë politike dhe strategjike.
Sipas analistëve të cituar nga Reuters, pretendimet e përsëritura të Trump për “fitore totale” po humbasin besueshmërinë, ndërsa palët lëvizin mes negociatave të pasigurta dhe kërcënimeve të reja për sulme ushtarake, të cilat do të sillnin reagim iranian në të gjithë rajonin.
Ekspertët paralajmërojnë se SHBA-ja dhe aleatët e saj në Gjirin Persik mund të dalin nga konflikti në një pozicion më të dobët, ndërsa Irani, megjithëse i dëmtuar ushtarakisht dhe ekonomikisht, ka treguar se mund të ushtrojë presion mbi një nga rrugët më të rëndësishme energjetike në botë.
Aaron David Miller, ish-negociator amerikan për Lindjen e Mesme, tha se konflikti që ishte menduar si një operacion i shpejtë po shndërrohet në një dështim strategjik afatgjatë.
“Kanë kaluar tre muaj dhe duket se lufta që ishte projektuar si një fitore e shpejtë për Trump po kthehet në një dështim strategjik afatgjatë”, tha ai.
Ndërkohë, presidenti amerikan po përballet edhe me presion të brendshëm për shkak të rritjes së çmimeve të karburantit dhe rënies së popullaritetit, ndërsa Partia Republikane po has vështirësi në ruajtjen e kontrollit mbi Kongresin.
Shtëpia e Bardhë këmbëngul se objektivat ushtarake janë arritur. Zëdhënësja Olivia Wales deklaroi se SHBA-ja “i ka përmbushur ose tejkaluar të gjitha objektivat ushtarake” në operacionin kundër Iranit.
Megjithatë, shumë nga qëllimet kryesore të shpallura nga Trump mbeten të parealizuara.
Programi bërthamor iranian vazhdon të mbetet aktiv dhe Teherani nuk ka treguar gatishmëri për të kufizuar ndjeshëm pasurimin e uraniumit. Sipas Reuters, rezervat e uraniumit të pasuruar besohet se vazhdojnë të jenë të fshehura nën tokë pas bombardimeve amerikane dhe izraelite të vitit të kaluar.
Për më tepër, udhëheqësi suprem iranian ka ndaluar transferimin jashtë vendit të uraniumit pranë nivelit të përdorimit ushtarak, thanë dy zyrtarë iranianë për Reuters.
Analistët paralajmërojnë gjithashtu se lufta mund ta shtyjë Iranin të përshpejtojë përpjekjet për të siguruar armë bërthamore, duke ndjekur modelin e Koresë së Veriut.
Një tjetër objektiv i Trump, ndalimi i mbështetjes iraniane për grupet e armatosura në rajon, gjithashtu nuk është arritur.
Sipas ekspertëve, udhëheqësit e rinj iranianë, të konsideruar më radikalë se paraardhësit e tyre të vrarë gjatë luftës, pritet të mbajnë një qëndrim të ashpër dhe të ruajnë kapacitetet raketore dhe me dronë.
Në të njëjtën kohë, SHBA-ja po përballet me tensione edhe me aleatët europianë, të cilët në pjesën më të madhe refuzuan t’i bashkoheshin luftës kundër Iranit.
Analistët vlerësojnë se Kina dhe Rusia po studiojnë me kujdes dobësitë që SHBA-ja tregoi gjatë përballjes me taktikat asimetrike iraniane dhe konsumin e madh të arsenalit ushtarak amerikan.
Robert Kagan, analist në Brookings Institution, paralajmëroi se pasojat e konfliktit mund të dëmtojnë rëndë pozitën globale të SHBA-së.
“Nuk do të ketë rikthim në gjendjen e mëparshme dhe as një triumf amerikan që mund të zhbëjë dëmin e shkaktuar”, shkroi ai në një analizë për revistën The Atlantic.
