Udhëtarët me pasaporta jo-europiane (jo-BE) që planifikojnë të vizitojnë Evropën këtë verë duhet të përgatiten për vonesa të konsiderueshme. Zbatimi i sistemit të ri biometrik të Hyrjeve dhe Daljeve (EES) në Zonën Shengen po shkakton tashmë radhë që zgjasin me orë të tëra, duke i detyruar ekspertët t’u bëjnë thirrje qytetarëve të rishikojnë planet e tyre të udhëtimit.
Pse po krijohen këto vonesa?
Sistemi EES, i cili mbulon 29 vendet e Zonës Shengen dhe pritet të zbatohet plotësisht deri më 10 prill, kërkon që vizitorët pa pasaportë të BE-së të regjistrojnë digjitalisht gjurmët e gishtave dhe të bëjnë një fotografi në pikat e kalimit kufitar.
Qëllimi i Bashkimit Evropian është të gjurmojë më saktë udhëtarët që tejkalojnë kufirin e lejuar prej 90 ditësh qëndrimi brenda një periudhe 180-ditore. Megjithatë, regjistrimi fizik po shkakton bllokime masive. Sipas Këshillit Ndërkombëtar të Aeroporteve (ACI), koha e përpunimit në kufi është rritur me rreth 70%. Në periudha piku, pritjet kanë shkuar deri në tre apo pesë orë në qendra të mëdha evropiane si Gjeneva dhe Lisbona, duke bërë që shumë pasagjerë të humbasin fluturimet lidhëse. Qytetarët me pasaporta të BE-së, ndërkohë, nuk preken nga ky rregull dhe kalojnë në radhë të veçanta e të shpejta.
Këshilla për udhëtarët këtë verë
Për të shmangur më të keqen, ekspertët e industrisë së udhëtimit japin këto udhëzime thelbësore:
- Llogarisni të paktën katër orë shtesë në planet tuaja, veçanërisht nëse po fluturoni drejt një aeroporti të madh evropian.
- Nëse keni fluturime me ndalesë, shmangni lidhjet e shkurtra kohore për të zvogëluar rrezikun e humbjes së avionit të radhës.
- Edhe nëse jeni regjistruar një herë (të dhënat ruhen për 3 vjet), do t’ju duhet të prisni në të njëjtën radhë me ata që regjistrohen për herë të parë.
- Merrni me vete pije freskuese dhe diçka për të argëtuar fëmijët, si dhe monitoroni vazhdimisht njoftimet e linjës suaj ajrore.
- Nëse keni shtetësi të dyfishtë dhe zotëroni një pasaportë evropiane, përdoreni atë për të shmangur plotësisht sistemin EES.
Fundi i vulave dhe ardhja e ETIAS
Sistemi EES pritet të nxjerrë jashtë përdorimit vulat tradicionale të pasaportave. Duhet theksuar se vende si Irlanda, Qiproja dhe disa shtete të Ballkanit nuk janë pjesë e Shengenit, ndaj përjashtohen nga ky program.
Pasi të stabilizohet ky sistem, udhëtarët jo-BE do të përballen me një tjetër ndryshim. Midis tetorit dhe dhjetorit 2026, pritet të lançohet sistemi ETIAS. Qytetarët e më shumë se 60 vendeve që aktualisht udhëtojnë pa viza do të duhet të aplikojnë paraprakisht për një autorizim udhëtimi, i cili do të kushtojë 20 euro dhe do të jetë i vlefshëm për tre vjet.