Zbulimi i mijëra dokumenteve të rrjedhura nga brenda Interpolit ka shtuar presionin ndërkombëtar mbi organizatën që të forcojë masat mbrojtëse kundër keqpërdorimit të sistemeve të saj, veçanërisht nga shtete që dyshohet se i përdorin njoftimet e kërkimit për qëllime politike. Dokumentet, të siguruara nga një sinjalizues dhe të analizuara nga BBC World Service dhe media investigative franceze Disclose, tregojnë se Rusia ka qenë ndër vendet me numrin më të lartë të ankesave dhe anulimeve të njoftimeve të Interpolit gjatë dekadës së fundit.
Pas nisjes së pushtimit të plotë të Ukrainës në vitin 2022, Interpoli njoftoi vendosjen e një sërë masash shtesë kontrolli ndaj kërkesave që vinin nga Moska. Këto masa kishin për qëllim të parandalonin çdo përpjekje për të përdorur kanalet e Interpolit për ndjekjen e individëve të lidhur me konfliktin, qoftë brenda apo jashtë territorit të Ukrainës. Sipas Interpolit, çdo kërkesë nga Rusia duhej t’i nënshtrohej verifikimeve më të thelluara ligjore dhe politike, përpara se të shpërndahej tek shtetet anëtare.
Interpoli thekson se ka ndërtuar një arkitekturë të shumëfishtë kontrolli për të parandaluar keqpërdorimin e ‘njoftimeve të kuqe’. Këto përfshijnë shqyrtimin paraprak të kërkesave, filtrat automatike për raste të ndjeshme politikisht, si dhe rolin e Komisionit për Kontrollin e Dosjeve të Interpolit (CCF), një organ i pavarur që shqyrton ankesat e individëve ‘të prekur’. Organizata thekson se këto mekanizma janë forcuar vitet e fundit dhe se mijëra kërkesa refuzohen ose korrigjohen çdo vit.
Sidoqoftë, të dhënat e rrjedhura tregojnë se vetëm në dekadën e fundit, qindra kërkesa të bëra nga Rusia janë anuluar pas ankesave në CCF, më shumë se nga çdo vend tjetër. Kjo ka nxitur thirrje për masa shtesë, përfshirë pezullimin e përkohshëm të aksesit të disa shteteve në sistemet e Interpolit, publikimin e statistikave më të detajuara mbi abuzimet dhe përshpejtimin e procedurave për individët që pretendojnë se janë ‘shënjestruar’ padrejtësisht.
Ekspertët paralajmërojnë se një njoftim arresti i Interpolit, edhe kur rezulton i pabazë, mund të ketë pasoja shkatërruese për jetën e një personi. Bllokimi i llogarive bankare, kufizimi i lirisë së lëvizjes dhe frika e vazhdueshme nga arrestimi janë vetëm disa nga efektet që përjetojnë individët e përfshirë. Për këtë arsye, organizatat e shoqërisë civile kërkojnë që Interpoli të vendosë masa urgjente mbrojtëse për azilkërkuesit, gazetarët dhe disidentët politikë.
Ndërsa organizata ndërkombëtare policore thekson rolin e saj jetik në luftën kundër krimit ndërkombëtar, kritikët argumentojnë se pa reforma më të thella dhe transparencë më të madhe, rreziku i keqpërdorimit do të vazhdojë të minojë besueshmërinë e saj. Zbulimet e fundit kanë kthyer vëmendjen globale tek nevoja për një ekuilibër më të fortë mes bashkëpunimit policor ndërkombëtar dhe mbrojtjes së të drejtave themelore të njeriut.
