Profesori dhe akademiku Artan Fuga, i ftuar në studion e emisionit “Tema e Ditës” me gazetarin Arbër Hitaj, ka kaluar politikën shqiptare në skaner, duke nxjerrë në pah risitë e këtij viti zgjedhor, problematikat e elektoratit, rolin e partive të reja dhe procesin e integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Ai e cilësoi si risi përfshirjen e diasporës në lojën elektorale, duke e konsideruar këtë si një të drejtë të zgjeruar për shqiptarët që jetojnë jashtë vendit.
“Kjo ishte një e drejtë për të gjithë ata shqiptarë që ndodhen në emigrim dhe e konsideroj si të drejtë të zgjeruar që ata të kontribuojnë në vendin e tyre nëpërmjet votës. Ky vit do të mbahet mend sepse është zgjeruar shumë koncepti i së drejtës për të votuar. Kjo është shumë e rëndësishme,” u shpreh ai.
Duke analizuar sjelljen e elektoratit, Fuga vuri në dukje një lloj ç’angazhimi dhe mungese interesi ndaj politikës.
“Kjo vjen nga fakti që njerëzit janë të zhytur në problemet e tyre të përditshme. Një pjesë e ka ulur interesimin për politikën sepse ka një ndihmë nga jashtë. Por nuk duhet të harrojmë që një pjesë e territorit është e boshatisur nga ana demografike dhe atje ata që kanë mbetur nuk përbëjnë një masë kritike për të ushtruar presion mbi pushtetin lokal. Ndërsa në qendrat e mëdha ndodh fenomeni i anomisë, ku njerëzit nuk e njohin njëri-tjetrin, nuk kanë lidhje interesash, nuk ka grupe sociale dhe solidariteti është shumë i zbehur. Kjo krijon dinamikat elektorale të veta, ku çdo individ lufton për veten e vet dhe nuk e di pse voton,” tha Fuga.
Ai shtoi se një pjesë e madhe e kandidatëve vendosen nga partitë në lista të mbyllura, çka ul interesin e elektoratit. “Kur kandidatët vendosen në lista të mbyllura, bie interesi i votuesve sepse nuk ndihen të përfaqësuar drejtpërdrejt,” argumentoi ai.
Duke kritikuar klasën politike shqiptare, Fuga e cilësoi atë të vjetëruar si në ide, ashtu edhe në moshë.
“Ka një lloj vjetërim sepse po të shikojmë formacionet politike në vendet e BE, ato bëhen dhe shbëhen brenda tyre, lindin parti të reja. Ndërsa në Shqipëri dy partitë kryesore janë monolitike, nuk kanë segmente apo rryma të brendshme. Deputetët që kanë peshë politike janë në skenë prej 20 apo 30 vjetësh. Ndërsa klasa politike europiane apo amerikane rinovohet shumë shpejt,” u shpreh ai.
Akademiku theksoi se partitë e reja janë të mirëpritura, por elektorati nuk ka ende besim të gjerë tek to.
“Partitë e reja i nevojitet punë e vazhdueshme sepse asgjë nuk është e sigurt në zgjedhjet e ardhshme. Ato janë të përqendruara tek studiot televizive. E kuptoj që i jep rendiment dalja në televizion, ul kostot, por problemi është se besimi deri tek dhënia e votës nuk vjen vetëm nga komunikimi mediatik. Ajo kërkon komunikim shumë të fuqishëm me liderët e elektoratit, ata që kanë ndikim tek votuesit. Elektorati është i qartë kur thotë: ‘Çfarë do bësh ti për mua?’” tha Fuga.
Duke komentuar rrugëtimin e Shqipërisë drejt BE-së, Fuga u shpreh se integrimi është një frymëzim i kahershëm për shqiptarët, por mbetet i pasigurt në raport me afatet e vendosura.
“Shqipëria prej më shumë se 30 vjetësh e ka frymëzimin për integrim në BE. Shqipëria dhe shqiptarët janë një komb europian dhe në traditat e tyre janë të integruar në kulturën europiane pavarësisht zigzageve të historisë. Por nuk jam shumë optimist kur caktohen data si 2027 apo 2030. Është shumë shpejt për të thënë Po apo Jo sepse ka rreziqe që nuk varen as nga klasa politike në Shqipëri apo nga krerët e BE. Përpjekjet janë shumë të mira për t’u bërë, por shpejt për fishekzjarr dhe për të festuar,” përfundoi profesori.