Administrata e presidentit Donald Trump pritet të rrisë presionin ndaj presidentit të Venezuelës Nicolás Maduro të hënën duke e shpallur “Cartel de los Soles” si organizatë terroriste të huaj. Por entiteti që qeveria amerikane pretendon se drejtohet nga Maduro nuk është një kartel në kuptimin e plotë të fjalës.
Ky emërtim është masa më e fundit në fushatën e administratës Trump për të luftuar trafikun e drogës drejt SHBA-sve. Duke paralajmëruar hapin rreth një javë më parë, Sekretari i Shtetit Marco Rubio akuzoi “Cartel de los Soles”, ose “Kartelin e Diejve”, se është “përgjegjës për dhunë terroriste” në Hemisferën Perëndimore.
Lëvizja e planifikuar të hënën vjen ndërsa Trump po shqyrton mundësinë e veprimeve ushtarake kundër Venezuelës, të cilat nuk i ka përjashtuar, pavarësisht se ka përmendur mundësinë e bisedimeve me Maduron. Sulmet tokësore ose veprime të tjera do të përbënin një zgjerim të madh të operacionit shumëmujor që ka përfshirë një grumbullim masiv ushtarak në Detin e Karaibeve dhe goditjen e anijeve të akuzuara për trafik droge, ku janë vrarë mbi 80 persona.
Termi “Cartel de los Soles” filloi të përdorej nga venezuelianët në vitet 1990 për t’iu referuar oficerëve të lartë ushtarakë që ishin pasuruar nga trafiku i drogës. Me zgjerimin e korrupsionit në nivel kombëtar, fillimisht nën ish-presidentin Hugo Chávez dhe më pas nën Maduron, përdorimi i termit u zgjerua për policinë dhe zyrtarët e qeverisë, si dhe për aktivitete si minierat e paligjshme dhe trafiku i karburantit. “Diejtë” në emër i referohen shenjave në uniformat e oficerëve të lartë ushtarakë.
Ky term u ngrit në nivelin e një organizate të trafikut të drogës të drejtuar nga Maduro në vitin 2020, kur Departamenti i Drejtësisë i SHBA-ve gjatë mandatit të parë të Trump-it shpalli aktakuzë ndaj liderit venezuelian dhe rrethit të tij të ngushtë për narkoterrorizëm dhe akuza të tjera.
“Ky nuk është një grup,” tha Adam Isaacson, drejtor për mbikëqyrjen e mbrojtjes në organizatën Washington Office në Amerikën Latine. “Nuk është si një grup ku njerëzit identifikohen si anëtarë. Ata nuk kanë mbledhje të rregullta. Nuk kanë hierarki.”
Zgjerimi i etiketimit të terrorizmit tek kartelet
Deri këtë vit, etiketimi i organizatës terroriste të huaj ishte rezervuar për grupe si Shteti Islamik ose al-Qaida që përdorin dhunën për qëllime politike. Por administrata Trump e aplikoi këtë emërtim në shkurt ndaj tetë organizatave kriminale të Amerikës Latine të përfshira në trafik droge, kontrabandë migrantësh dhe aktivitete të tjera.
Administrata fajëson këto grupe të shpallura për operimin e anijeve që po goditen, por rrallë i identifikon ato dhe nuk ka dhënë prova. Ajo thotë se sulmet, të cilat nisën pranë brigjeve të Venezuelës dhe më pas u zgjeruan në Oqeanin Paqësor lindor, synojnë të ndalin rrjedhën e narkotikëve drejt qyteteve amerikane.
Por shumë, përfshirë vetë Maduron, i shohin lëvizjet ushtarake si përpjekje për t’i dhënë fund pushtetit 26-vjeçar të partisë në qeveri.
Që nga mbërritja e anijeve dhe trupave ushtarake amerikane në Karaibe muaj më parë, opozita politike e Venezuelës e mbështetur nga SHBA-të ka ringjallur premtimin e saj të përhershëm për ta larguar Maduron nga pushteti, duke nxitur spekulime mbi qëllimin e asaj që administrata Trump e ka quajtur operacion kundër drogës. Trump, si paraardhësi i tij, nuk e njeh Maduron si president të Venezuelës.
Maduro është në mandatin e tij të tretë pasi besnikët e partisë në pushtet e shpallën fitues të zgjedhjeve presidenciale të vitit të kaluar, pavarësisht provave të besueshme se kandidati i opozitës e kishte mposhtur me më shumë se dyfishin e votave. Ai dhe zyrtarë të lartë janë akuzuar vazhdimisht për shkelje të të drejtave të njeriut ndaj kundërshtarëve realë dhe të perceptuar të qeverisë, përfshirë pas zgjedhjeve të korrikut 2024.
Hegseth: Etiketimi sjell “opsione të reja”
Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, tha javën e kaluar se shpallja e ardhshme e “Cartel de los Soles” do t’i ofrojë SHBA-ve “një mori opsionesh të reja” për të trajtuar Maduron. Por Hegseth, duke folur në një intervistë për median konservatore OAN, nuk dha detaje mbi ato opsione dhe refuzoi të thoshte nëse ushtria amerikane planifikon të godasë objektiva tokësore brenda Venezuelës.
“Pra, asgjë nuk është jashtë tavolinës, por asgjë nuk është automatikisht mbi tavolinë,” tha ai, citon Associated Press.
Zyrtarët e administratës Trump kanë sinjalizuar se e shohin të vështirë një skenar ku Maduro mbetet në pushtet si rezultat i pranueshëm. Por ndërsa Trump po shqyrton një sërë opsionesh ushtarake dhe jo-ushtarake, përfshirë veprime të fshehta nga CIA, ekziston një bindje e fortë brenda administratës se sundimi i Maduros “nuk është i qëndrueshëm”.