Referenca e Ministrit të Jashtëm turk Hakan Fidan për motorët amerikanë për avionin e ri luftarak KAAN ka shkaktuar reagime të ashpra në Turqi. Në një intervistë nga Nju Jorku, Fidan tha se “po presim motorët në mënyrë që të fillojë prodhimi i KAAN”, duke shkaktuar fërkime të brendshme, pasi deklarata e zhvlerëson narrativën e qeverisë për një avion “vendas dhe kombëtar”.
Çështja mori dimensione të reja kur një kamera e Associated Press regjistroi aksidentalisht një bisedë private midis dy korrespondentëve turq të NTV jashtë Shtëpisë së Bardhë. Huseyin Gunay dëgjohet teksa flet me një koleg me flokë të bardhë nga Anadolu, duke thënë se Fidan “e përmendi qëllimisht çështjen e motorëve” për shkak të konkurrencës për të pasuar Rexhep Tajip Erdogan.
Rrjedhja e videos, e cila u publikua nga një media pro-qeveritare, shkaktoi tronditje në Ankara.
Shikoni videon kontroverse dhe dialogun:
Gazetari: Si shkuan bisedimet?
Huseyin Gunay, korrespondent i NTV në Uashington: Shkëlqyeshëm… por nuk morëm asgjë. Morëm përgjigjen tonë. Nuk morëm asgjë.
Gazetari: Jo, thonë se e morëm.
Huseyin Gunay: Po, morëm, por morëm miratimin. Ata folën për CAATSA-n, F-35, por vendosën kushte. Si p.sh. nëse palestinezët dëbohen nga vendet e tyre, Turqia duhet t’i marrë. Ata gjithashtu i thanë atij të ndalojë blerjen e gazit natyror nga Rusia dhe të mos bëjë tregti me Kinën dhe të mos transferojë para në Palestinë. Ne nuk mund të bëjmë asgjë nga këto.
Gazetari: Epo, me këtë, Erdogan do të vdesë (politikisht)!
Huseyin Gunay: Por tani po flasin për epokën pas tij.
Gazetari: A është kamera juaj ndezur?
Huseyin Günay: Jo… hapet… nëse klikoj këtu… Brenda (në Ankara) ata tashmë po ushtrojnë shumë presion mbi Hakan Fidanin. Tani që me deklaratën e tij i shpëtoi informacioni për motorët e avionëve… askush nuk e dinte. Ai burrë papritmas hodhi një bombë. Ai e bëri qëllimisht. Ai po luan me Albayrak. Domethënë, ai po luan me dhëndrin. Brenda ka një përleshje të madhe midis Fidanit, dhëndrit, dhe Bilalit (i referohet djalit të Erdoganit). Këto tre grupe po përplasen.
Reagimet në shtypin turk
Kryeredaktori i Milliyet, Ozay Sedir, u përpoq ta zbuste goditjen, duke vënë në dukje se “përdorimi i motorëve të huaj në prototipet e para të avionëve luftarakë është një praktikë ndërkombëtare”. Megjithatë, zbulimi i dialogut jashtë kamerës me aludime për pasardhësin e Erdoganit ka nxitur spekulime për një përçarje në krye të qeverisë turke.
Gazeta pro-qeveritare Milliyet komentoi: “Do të donim që Fidani të mos e kishte nxjerrë kurrë çështjen në pah”. Ndërsa kreu i Drejtorisë së Industrisë së Mbrojtjes, Haluk Gürgün, nxitoi të siguronte se “e ardhmja e KAAN nuk varet nga një motor nga një vend i vetëm”. Përkundrazi, gazetari i Cumhuriyet, Baris Terkoglu, argumentoi se deklarata e Fidanit “ishte e vërtetë, por konsiderohet një gabim” dhe se stuhia që shpërtheu pasqyron luftërat brenda qeverisë për pushtet.
Në të njëjtën kohë, komentatori i njohur Cem Küçük i TGRT pretendoi se vetë Erdogani ka marrë “informacion të gabuar” në lidhje me programin, duke besuar se 45 avionët e parë luftarakë do të kishin tashmë “motorë vendas”. Sipas tij, Ankaraja ka mbyllur një marrëveshje për 90 motorë amerikanë F110 të përdorur në F-16.
Duke komentuar zhvillimet e fundit, internacionalisti dhe deputeti grek i Demokracisë së Re, Angelos Syrigos deklaroi se mospëlqimi i Hakan Fidan nuk është i rastësishëm dhe lidhet me skenarët që qarkullojnë në Turqi për largimin e afërt të Erdogan nga pushteti.
Siç u tha, vetë Erdogan, sipas skenarëve që qarkullojnë, do të mobilizojë procedurat për largimin e tij. Siç tha zoti Syrigos, një nga pretendentët kryesorë, Ministri i Punëve të Jashtme, Hakan Fidan, foli për KAAN, duke lënë aludime për prodhimin e motorëve kombëtarë të avionit luftarak turk.
“Fidani nuk flet rastësisht dhe kjo ishte arsyeja pse ai pa në muajt e mëparshëm publikimet për vërtetësinë e diplomave të tij. Në Turqi, nëse nuk ke një diplomë, nuk mund të kandidosh për president dhe kishte publikime që thoshin se diploma e tij është e falsifikuar“, tha ai, ndër të tjera.