Një ekskursion shkollor i gjimnazistëve nga Durrësi në qytetin e Kotorrit në Mal të Zi është kthyer në një ngjarje të papritur dhe dramatike, pasi katër nxënës përfunduan të ndaluar në komisariat pas një konflikti me një shtetase malazeze.
Pavarësisht versioneve të ndryshme të qarkulluara në media në fazën e parë, e vërteta zyrtare e ngjarjes është sqaruar përmes qëndrimit të Ambasadës së Shqipërisë në Mal të Zi dhe dëshmisë së Anton Hasan Papajt, babait të njërit prej nxënësve të përfshirë, i cili ishte i ftuar në një lidhje direkte.
Sipas reagimit të ambasadës të dhënë për emisionin “Në Kohë Reale” katër nxënësit u ndaluan më 31 tetor në Kotorr dhe u liruan pa dënim më 1 nëntor, pas përfundimit të seancës gjyqësore, duke u nisur menjëherë drejt Shqipërisë.
“Në përgjigje të pyetjeve tuaja ju informojmë se katër nxënësit shqiptarë të mitur të ndaluar më 31 tetor në Kotorr janë liruar pa dënim më 1 nëntor pas përfundimit të seancës gjyqësore dhe janë nisur drejt Shqipërisë. Sipas informacionit të marrë nga ambasada nxënësit janë provokuar nga një shtetase malazeze e cila është sjellë në mënyrë të papërshtatshme ndaj tyre.
Reagimi i vetëm i nxënësve ka qenë bërja me duar e simbolit të shqiponjës dy krenare pa përplasje fizike nga ana e tyre dhe pas kallëzimit të saj policia ka ndaluar katër nxënësit. Autoritetet malazeze kanë ndaluar dhe shtetasen malazeze për sjelljen e saj ndaj tyre. Ambasada është angazhuar menjëherë pas marrjes së njoftimit në numrin e saj të emergjencës. Përfaqësuesi i ambasadës ka shkuar në Kotorr që atë mbrëmje dhe ka ndjekur nga afër rastin deri në përfundimin e procedurave ligjore dhe nisjen e nxënësve drejt Shqipërisë.
Gjatë kësaj kohe është ofruar asistencë konsullore dhe është mbajtur komunikimi i vazhdueshëm me autoritetet malazeze, mësuesit dhe prindërit. Çështja është shqyrtuar nga gjykata në kuadër të procedurës për kundërvajtje. Nxënësve u janë vënë në dispozicion përkthyes, psikologë dhe avokatë. Autoritetet malazeze kanë informuar ambasadën se të drejtat e tyre janë respektuar dhe se janë trajtuar me kujdes të veçantë. Në komunikimin e drejtpërdrejtë me përfaqësuesin e ambasadës, nxënësit nuk kanë raportuar probleme gjatë qëndrimit në komisariat. Mbrojtja e të drejtave dhe mirëqenia e nxënësve si dhe sigurimi i asistencës së nevojshme kanë qenë përparësia e ambasadës gjatë gjithë ndjekjes së rastit. Me respekt ambasada e Republikës së Shqipërisë në Mal të Zi”, thuhet në reagimin e ambasadës për emisionin “Në Kohë Reale”
Ambasada theksoi se gjatë gjithë procesit është ofruar asistencë konsullore, duke vënë në dispozicion përkthyes, psikologë dhe avokatë, ndërsa autoritetet malazeze konfirmuan se të drejtat e të miturve janë respektuar.
Në komunikimin e tij, Anton Hasan Papaj, i cili është punonjës policie me përvojë, tregoi se u njoftua për ngjarjen me disa orë vonesë nga prindërit e tjerë dhe ndërhyri menjëherë përmes kontakteve zyrtare dhe jozyrtare, si dhe në bashkëpunim të ngushtë me ambasadën shqiptare.
Duke rrëfyer dinamikën e ngjarjes sipas dëshmisë së djalit të tij, Papaj shpjegoi se si nisi situata: “Momenti ka qenë që zonja ka filluar të flasë serbisht, serbokratisht në gjuhën e vet me gjimnazistët, të cilët, duke mos e kuptuar, i kanë kthyer përgjigjen në anglisht… dhe në momentin që kanë parë se nuk po kuptohen, kanë bërë me duar shenjën e shqiponjës për të treguar se janë shqiptarë dhe se nuk po e kuptojnë. Domethënë, kjo ka qenë fillesa e gjësë”
I pyetur nëse pretendimet për dhunë fizike ishin të vërteta, ai konfirmoi se gruaja jo vetëm që reagoi, por edhe kaloi në veprime fizike: “Po, është shumë e vërtetë që ajo e ka goditur njërën prej djemve, atë që ka pasur më afër në momentin që ka bërë shqiponjën, dhe kjo është vërtetuar edhe në gjykatë. Nuk është se është pretendim”, tha Papaj.
Sipas dëshmisë së babait, përveç kallëzimit fillestar, në gjykatë u hodhën pretendime të çuditshme nga ana e shtetases malazeze, e cila pretendoi se fëmijët kishin bërë deklarata politike provokative lidhur me territoret dhe flamurin. Papaj ngriti pikëpyetje të forta mbi këtë version: “Nga e kuptoi zonja që fëmijët u shprehën në këtë mënyrë, nëse ajo nuk dinte shqip? Dhe pyetja e dytë: pse duhej zonja të komunikonte me gjimnazistët shqiptarë, të cilët ishin në punë të tyre? … Kam një informacion tjetër që zonja ka lindur në Pejë, çka do të thotë se, edhe nëse nuk ka njohur gjuhën shqipe, ka njohur shumë mirë shqiptarët dhe ka ditur mirë se me kë dhe çfarë po thoshte”
Edhe pse çështja u mbyll me një masë qortimi nga gjykata malazeze – një vendim që prindi e cilëson të pakuptueshëm për një veprim kaq të thjeshtë identitar – ai shprehu shqetësimin e thellë për klimën që u krijua ndaj fëmijëve gjatë një udhëtimi pushimi.
“Kjo është për të ardhur keq, sepse ti tenton t’i shmangësh fëmijët nga kjo situata e zhurmshme e protestave, e dhunës… dhe përballesh me një situatë e cila është më e rëndë nga ajo prej së cilës po iket. Unë do të mendohem dy herë që tani e tutje ta dërgoj djalin në Mal të Zi, dhe si unë janë edhe 100 fëmijë të tjerë dhe 100 prindër që mendojnë të njëjtën gjë”, u shpreh më tej ai.