Në korrik 2025, Tulsi Gabbard, në atë kohë drejtoreshë e Inteligjencës Kombëtare të SHBA-së, doli në sallën e konferencave të Shtëpisë së Bardhë dhe akuzoi ish-presidentin Barack Obama se kishte organizuar një “komplot tradhtie”.
Para se të deklaronte këtë, Gabbard kishte kundërshtuar vlerësimin e komunitetit amerikan të inteligjencës të vitit 2017, sipas të cilit Rusia ndërhyri fshehurazi në zgjedhjet presidenciale të vitit 2016. Sipas atij vlerësimi, Moska hakoi emailet e demokratëve dhe shpërndau dezinformim në internet me synimin për të nxitur përçarje, dëmtuar Hillary Clinton dhe ndihmuar Donald Trump.
Gabbard pretendoi se administrata Obama kishte fabrikuar përfundimin mbi mbështetjen ruse për Trumpin si pjesë e një “grushti shteti” për të minuar presidencën e tij. Ajo i kërkoi Departamentit të Drejtësisë të hapte hetim penal ndaj ish-zyrtarëve të administratës Obama dhe institucioni e bëri këtë.
Trump dhe aleatët e tij i mbështetën pretendimet e Gabbard. Megjithatë, ndërhyrja ruse në zgjedhjet e vitit 2016 ishte dokumentuar nga hetimi i prokurorit të posaçëm Robert Mueller dhe nga Komisioni i Inteligjencës i Senatit, i drejtuar në atë kohë nga republikani Marco Rubio. Komisioni arriti në përfundimin se Vladimir Putin kishte urdhëruar operacionet për të dëmtuar fushatën e Clintonit, për të ndihmuar fushatën e Trumpit dhe për të minuar demokracinë amerikane.
Ndërhyrja ruse nuk u kufizua te viti 2016. Operacione të ngjashme u shfaqën edhe në zgjedhjet e mëvonshme, ndërsa Trump vazhdoi të mohonte përmasat e kësaj lufte informative dhe, sipas autorit, dobësoi kapacitetin e qeverisë federale për t’iu kundërvënë asaj.
Zgjedhjet e vitit 2020
Gjatë fushatës presidenciale të vitit 2020, avokati personal i Trumpit, Rudy Giuliani, u përqendrua te aktiviteti i Hunter Bidenit në bordin e kompanisë ukrainase të energjisë Burisma.
Ekipi i Giulianit pretendonte se Joe Biden, gjatë kohës kur ishte nënpresident, kishte kërkuar shkarkimin e një prokurori ukrainas për shkak se ky i fundit po hetonte Burismën. Artikulli thekson se kjo akuzë nuk u mbështet nga provat.
Në këtë periudhë, Giuliani krijoi lidhje me Andriy Derkach, një ligjvënës ukrainas me qëndrime proruse. Derkach pretendonte se zotëronte dokumente që tregonin se Biden kishte marrë 900 mijë dollarë nga Burisma, por prova të tilla nuk dolën.
Në dhjetor 2019, Giuliani, i shoqëruar nga një ekip i televizionit One America News, intervistoi Derkachun për disa orë në një hotel pranë Kievit. OAN më pas pretendoi se ligjvënësi kishte konfirmuar përfshirjen e Joe dhe Hunter Bidenit në korrupsion dhe ndërhyrjen e Ukrainës në zgjedhjet amerikane të vitit 2016.
Në maj 2020, Derkach publikoi regjistrime audio të telefonatave mes Bidenit dhe një ish-presidenti ukrainas, duke pretenduar se ato dëshmonin “korrupsion ndërkombëtar dhe tradhti shtetërore”. Fragmentet nuk provuan shkelje nga Biden, por u përdorën gjerësisht nga mediat dhe komentatorët pro-Trump.
Tre javë pasi Trump shpërndau në rrjetet sociale një postim për këto regjistrime, Departamenti amerikan i Thesarit vendosi sanksione ndaj Derkachut. Administrata Trump e cilësoi atë si “agjent aktiv rus për më shumë se një dekadë” dhe tha se ai po zhvillonte një fushatë të fshehtë ndikimi për të përhapur pretendime të rreme dhe të pambështetura kundër zyrtarëve amerikanë përpara zgjedhjeve të vitit 2020.
Kjo do të thoshte se avokati personal i presidentit amerikan kishte bashkëpunuar me një person që vetë administrata Trump e identifikonte si agjent rus të përfshirë në një operacion ndikimi.
Fushata ruse në zgjedhjet e vitit 2024
Në prag të rikthimit të Trumpit në garën presidenciale të vitit 2024, Rusia zhvilloi një tjetër fushatë të gjerë dezinformimi përmes rrjeteve që studiuesit i identifikuan me emra si “Storm-1516” dhe “Doppelganger”.
Pas nisjes së luftës së Rusisë kundër Ukrainës, këto rrjete u përqendruan fillimisht te diskreditimi i presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy dhe te kritikat ndaj mbështetjes që administrata Biden i jepte Kievit.
Rrjeti Doppelganger përdori faqe që imitonin media si “Washington Post” dhe Fox News për të shpërndarë histori të rreme mes votuesve amerikanë. Mes tyre kishte pretendime për manipulim të zgjedhjeve, gjyqtarë të korruptuar që do të pengonin Trumpin dhe përkeqësim të gjendjes mendore të Bidenit.
Operatorët rusë prodhuan gjithashtu një video që pretendonte se zbulonte një operacion të fshehtë të CIA-s dhe Ukrainës kundër Trumpit. Duke iu referuar kësaj fushate, drejtoresha e atëhershme e Inteligjencës Kombëtare, Avril Haines, deklaroi se Rusia mbetej “kërcënimi i huaj më aktiv ndaj zgjedhjeve tona”.
Në korrik 2024, Departamenti i Drejtësisë njoftoi se kishte sekuestruar disa domene amerikane dhe kishte mbyllur 968 llogari në platformën X, të cilat i lidhte me një rrjet rus robotësh të bazuar në inteligjencën artificiale.
Zyrtarët amerikanë të inteligjencës deklaruan se Moska po përdorte një qasje të koordinuar shtetërore për të ndikuar zgjedhjet. Një dokument i Inteligjencës Kombëtare thoshte se Rusia synonte kategori të caktuara votuesish, promovonte narrativa përçarëse dhe përpiqej të diskreditonte politikanë të veçantë, përfshirë përmes rrjeteve sociale në shtetet vendimtare elektorale.
Dy muaj më vonë, Departamenti i Drejtësisë njoftoi sekuestrimin e 32 domeneve të përdorura nga Doppelganger për shpërndarjen e fshehtë të propagandës së qeverisë ruse. Një dokument i brendshëm i operacionit, i publikuar nga prokurorët, thoshte se Rusia duhej të bënte “përpjekje maksimale” për të mbështetur republikanët dhe votuesit e Trumpit.
Në një rast tjetër, punonjës të medias shtetërore ruse RT u akuzuan se kishin kanalizuar miliona dollarë përmes një kompanie mediatike amerikane drejt figurave të njohura të së djathtës. Personat e përfshirë deklaruan se nuk kishin dijeni për origjinën ruse të financimit.
Harris dhe Walz në shënjestër
Pasi Joe Biden u tërhoq nga gara presidenciale dhe Kamala Harris u bë kandidatja demokrate, operacionet ruse të informacionit e zhvendosën vëmendjen te ajo dhe kandidati i saj për nënpresident, guvernatori i Minesotës Tim Walz.
Një rrjet i quajtur Storm-1679 prodhoi postime dhe video që imitonin raportimet e mediave tradicionale. Ato përmbanin pretendime të rreme për jetën personale, pasurinë dhe shëndetin e Harris. Fushata nxiti gjithashtu narrativa mbi mundësinë e një lufte civile, dhunës paszgjedhore dhe një konflikti SHBA-Rusi që mund të përshkallëzohej deri në përplasje bërthamore.
Një video e Storm-1516, e parë nga miliona njerëz, pretendonte se tregonte mbështetës të Harris duke sulmuar një pjesëmarrës në një tubim të Trumpit. Një tjetër përdorte një aktor për të përhapur historinë e rreme se Harris kishte paralizuar një vajzë në një aksident automobilistik dhe ishte larguar nga vendngjarja.
Një video e manipuluar paraqiste Harris duke bërë shaka për atentatet ndaj Trumpit. Rreth një muaj përpara ditës së zgjedhjeve, faqe të lidhura me Storm-1516 përhapën gjithashtu akuza të rreme ndaj Tim Walz për sjellje të papërshtatshme me një nxënës gjatë kohës kur ai ishte mësues.
Rrjeti shpërndau edhe një video të manipuluar që pretendonte se tregonte shkatërrimin e fletëve të votimit me postë në Pensilvani dhe një histori tjetër që lidhte Harris me një sasi të vogël kokaine të gjetur në Shtëpinë e Bardhë.
Por, është e pamundur të përcaktohet se çfarë ndikimi patën këto operacione mbi rezultatin e zgjedhjeve.
Pas fitores së Trumpit, Departamenti i Thesarit vendosi sanksione ndaj një organizate kërkimore ruse për bashkëpunim me ushtrinë ruse në operacione ndikimi, përfshirë manipulimin e videove për të ngritur akuza të pabazuara ndaj një kandidati për nënpresident në zgjedhjet e vitit 2024.
Dobësimi i strukturave kundër ndërhyrjes së huaj
Përpjekjet e Gabbard për të vënë në dyshim vlerësimin e inteligjencës amerikane të vitit 2017 nuk kanë vetëm rëndësi historike. Mënyra se si administrata Trump po trajton ndërhyrjet e mëparshme ruse mund të ndikojë drejtpërdrejt në aftësinë e SHBA-së për t’u mbrojtur nga operacione të ardhshme.
Pas rikthimit të Trumpit në Shtëpinë e Bardhë, agjentë të FBI-së dhe zyrtarë të inteligjencës të përfshirë në hetimet e mëparshme mbi ndërhyrjen ruse u shkarkuan ose u larguan nga detyra.
FBI shpërbëu grupin e saj të posaçëm kundër ndikimit të huaj, ndërsa Zyra e Drejtorit të Inteligjencës Kombëtare mbylli Qendrën për Ndikimin e Huaj Keqdashës. Qeveria uli gjithashtu personelin e Agjencisë për Sigurinë Kibernetike dhe Sigurinë e Infrastrukturës, e cila ndihmon në mbrojtjen e sistemeve zgjedhore.
Marco Rubio, tashmë sekretar i Shtetit, mbylli gjithashtu zyrën e Departamentit të Shtetit që monitoronte dezinformimin e huaj.
Ish-drejtuesi i kundërzbulimit në FBI, Frank Figliuzzi, e cilësoi situatën si shqetësuese. Sipas tij, dobësimi i këtyre strukturave krijon më shumë hapësirë për shërbimet e huaja të inteligjencës që synojnë të ushtrojnë ndikim në SHBA.
Zgjedhjet e nëntorit
Zgjedhjet e mesmandatit në nëntor mund t’i ofrojnë Rusisë një tjetër mundësi për operacione ndikimi.
Një ish-zyrtar i lartë i CIA-s, i cituar nga “Mother Jones”, shprehet i bindur se Rusia do të përpiqet të ndërhyjë. Sipas tij, administrata Trump jo vetëm që nuk është e përgatitur sa duhet për t’iu kundërvënë një operacioni të tillë, por mund të mos ketë as vullnetin politik për ta bërë këtë.
Mohimi i ndërhyrjeve të mëparshme ruse dhe dobësimi i institucioneve që i monitorojnë ato e kanë bërë sistemin amerikan më të ekspozuar ndaj operacioneve të huaja të ndikimit.
Në këtë kuptim, pyetja për zgjedhjet e ardhshme nuk është vetëm nëse Rusia do të përpiqet të ndikojë përsëri, por edhe nëse institucionet amerikane do të kenë kapacitetin dhe vullnetin për t’iu kundërvënë. /Përshtati Pamfleti nga Mother Jones/
