Ushtria amerikane ka shpenzuar pothuajse 80% të raketave për një nga sistemet më të rëndësishme të mbrojtjes ajrore, ndërsa komandantë të lartë ushtarakë amerikanë kanë paralajmëruar se rezervat e municioneve të Pentagonit janë në nivele “alarmante të ulëta”, sipas disa burimeve të njohura me situatën.
Rezervat e sistemeve kryesore të mbrojtjes ajrore janë reduktuar ndjeshëm gjatë luftës me Iranin. Sipas dy burimeve që kanë njohuri mbi raportin më të fundit të inventarit, ushtria amerikane ka konsumuar rreth katër të pestat e raketave THAAD krahasuar me nivelin para nisjes së luftës, ndërsa ka përdorur rreth gjysmën e interceptorëve Patriot që nga fillimi i konfliktit.
Të dhënat për nivelin e ulët të rezervave të sistemit THAAD nuk ishin bërë më parë publike.
Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS) vlerëson se përpara nisjes së luftës me Iranin, Shtetet e Bashkuara kishin në magazinat e tyre rreth 2 200 raketa Patriot (të dy varianteve më të modernizuara të sistemit) dhe rreth 452 raketa THAAD.
Ndërkohë, aleatët amerikanë në Gjirin Persik kanë shprehur shqetësime të reja për mënyrën se si mungesa e sistemeve të mbrojtjes ajrore mund të ndikojë në aftësinë e tyre për t’u mbrojtur nga një hakmarrje e mundshme iraniane, nëse presidenti amerikan Donald Trump vendos të përshkallëzojë konfliktin.
Disa prej këtyre vendeve mbështeten te sistemet amerikane të mbrojtjes ajrore dhe kanë pranuar se reduktimi i rezervave mund të dobësojë aftësinë e tyre për të interceptuar sulme me raketa dhe dronë nga Irani, veçanërisht nëse ato bëhen objektiv i një kundërpërgjigjeje ndaj veprimeve amerikane.
Sipas një burimi të njohur me raportet e brendshme të Pentagonit, ushtria amerikane ka përdorur gjithashtu “pothuajse të gjitha” armët e saj tokë-ajër me rreze të gjatë dhe precizion të lartë gjatë konfliktit.
Agjencia Reuters kishte raportuar më herët për shqetësimet specifike mbi rezervat amerikane të raketave precize me rreze të gjatë veprimi.
Sulmet e fundjavës u anuluan
Paralajmërimet për mungesën e municioneve, së bashku me informacionet e tjera të inteligjencës mbi pasojat e mundshme negative të sulmeve ndaj infrastrukturës kritike iraniane, përfshirë objektivat energjetike, si dhe shqetësimet e vendeve të Gjirit, ndikuan që disa prej këshilltarëve më të ashpër të Trumpit të mbështesnin anulimin e operacioneve të planifikuara për fundjavën.
Sipas burimeve, të premten Trump kishte planifikuar të autorizonte sulme të mëdha ndaj Iranit dhe sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, kishte marrë miratimin përfundimtar për përgatitjen e operacionit.
Por presidenti amerikan ndryshoi qëndrim pasi zhvilloi bisedime të shtunën me aleatët e SHBA-së në Lindjen e Mesme, të cilët i thanë se kishin frikë nga hakmarrja iraniane, veçanërisht sulmet ndaj infrastrukturës së tyre energjetike.
Trump pranoi shqetësimet e tyre dhe urdhëroi Hegseth të ndalonte përkohësisht përgatitjet, megjithëse nuk e ka hequr mundësinë e sulmeve në një moment të ardhshëm.
Zëdhënësi kryesor i Pentagonit, Sean Parnell, tha në një deklaratë se ushtria amerikane “është më e fuqishmja në botë dhe ka gjithçka që i nevojitet për të vepruar në kohën dhe vendin e zgjedhur nga presidenti”.
Sipas tij, SHBA-ja ka zhvilluar operacione të suksesshme në disa fronte ushtarake, duke ruajtur një arsenal të gjerë aftësish për mbrojtjen e popullit amerikan dhe interesave të vendit.
Edhe zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, deklaroi se ushtria amerikane “ka më shumë se mjaftueshëm municione, armatime dhe rezerva” për të përmbushur objektivat strategjike të presidentit Trump.
Ajo shtoi se operacioni “Epic Fury” ka treguar fuqinë ushtarake amerikane, ndërsa presidenti u ka kërkuar kompanive amerikane të mbrojtjes të rrisin vazhdimisht prodhimin e armëve.
Shqetësimet për një luftë të ardhshme
Kreu i Shtabit të Përbashkët të Ushtrisë Amerikane, gjenerali Dan Caine, kishte ngritur gjithashtu çështjen e rezervave gjatë një takimi në Shtëpinë e Bardhë muajin e kaluar, ku u diskutuan opsionet ushtarake për përshkallëzimin e konfliktit me Iranin.
Një tjetër shqetësim i ngritur gjatë takimit ishte mundësia e viktimave të mëdha civile në Iran në rast të rifillimit të operacioneve të gjera ushtarake.
Sipas burimeve, shqetësimet e vazhdueshme mbi nivelet e rezervave amerikane tregojnë seriozitetin e mungesave dhe hedhin pikëpyetje mbi aftësinë e SHBA-së për të zhvilluar një fushatë të gjatë ushtarake kundër Iranit.
Ekspertët paralajmërojnë se mungesa e këtyre municioneve mund të ndikojë gjithashtu në aftësinë e ushtrisë amerikane për t’u përballur me një konflikt të mundshëm të ardhshëm me Kinën, Rusinë apo Korenë e Veriut.
“Sulmet reciproke nuk do ta përfundojnë kurrë këtë konflikt”, tha një burim i njohur me shqetësimet mbi rezervat. Sipas tij, mungesa e interceptorëve mund të bëjë që sulmet konvencionale të kthehen në problem nëse dronët vetëvrasës arrijnë të depërtojnë në numër të madh.
Gjatë luftës me Iranin, ushtria amerikane ka përdorur një numër të madh raketash me rreze të gjatë, përfshirë ATACMS (Army Tactical Missile Systems) dhe PrSM (Precision Strike Missiles).
Edhe rezervat e raketave Tomahawk mbeten ndjeshëm të reduktuara. Sipas njërit prej burimeve, pothuajse gjysma e këtyre raketave janë përdorur gjatë konfliktit.
CNN kishte raportuar më herët se në fazat e para të luftës ushtria amerikane kishte konsumuar afro 30% të raketave Tomahawk.
Rimbushja e rezervave mund të zgjasë vite
Faza e parë e konfliktit me Iranin, e quajtur “Operation Epic Fury”, bëri që ushtria amerikane të përdorte mijëra raketa të rëndësishme për sulme precize me rreze të gjatë dhe për mbrojtjen kundër sulmeve ajrore e raketore.
Analistët thonë se ritmi i prodhimit të raketave të reja është i ulët. Sipas planeve aktuale të furnizimit, Pentagoni po merr rreth 15 raketa Tomahawk dhe 20 raketa Patriot në muaj.
Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare vlerëson se rikthimi i rezervave të THAAD në nivelet para luftës me Iranin mund të kërkojë tre ose më shumë vite.
Departamenti amerikan i Mbrojtjes ka përshpejtuar përpjekjet për të rritur prodhimin e interceptorëve, duke përfshirë edhe dy marrëveshje të reja për zgjerimin e prodhimit të motorëve raketorë për Patriot dhe THAAD.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se mund të duhen vite për të rikthyer plotësisht rezervat amerikane të municioneve të avancuara, veçanërisht për raketat Patriot, për shkak të kohës së gjatë që kërkon prodhimi i tyre.
Ndërkohë, disa sisteme të tjera, si raketat Precision Strike Missile dhe Joint Air-to-Surface Standoff Missile, pritet të rikthehen në nivelet para luftës deri nga mesi ose fundi i vitit 2027.
