Nëna e opozitarit të ndjerë rus, Alexei Navalny, ka deklaruar se vlerësimi i fundit nga Britania e Madhe dhe aleatët evropianë, sipas të cilit djali i saj u vra me helm, vetëm sa ka konfirmuar atë që ajo besonte që në fillim, se ai u vra dhe nuk vdiq nga shkaqe natyrore.
Duke folur pranë varrit të të birit në Moskë, në përvjetorin e dytë të vdekjes së tij, Lyudmila Navalnaya u shpreh se familja e dinte të vërtetën. “Kjo konfirmon atë që ne e dinim që në fillim. Ne e dinim se djali ynë nuk vdiq thjesht në burg, ai u vra”.
Të shtunën, Mbretëria e Bashkuar dhe disa aleatë evropianë publikuan një deklaratë të përbashkët ku thuhet se Navalny, i cili ndërroi jetë në vitin 2024, u vra me një helm të zhvilluar nga një toksinë e bretkosës helmatisëse. Sipas deklaratës, vetëm shteti rus kishte mjetet, motivin dhe mundësinë për të përdorur këtë toksinë vdekjeprurëse.
Nga ana tjetër, Kremlini i ka hedhur poshtë kategorikisht akuzat. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, deklaroi se Rusia nuk i pranon këto akuza, duke i cilësuar ato si të njëanshme dhe të pabazuara. Edhe bashkëshortja e Navalnyt, Yulia Navalnaya, e ka përkujtuar dyvjetorin e vdekjes së tij me një mesazh në rrjetet sociale.
“Ne kemi arritur të vërtetën dhe një ditë do të arrijmë edhe drejtësinë”. Ajo ka deklaruar më herët se analiza e mostrave biologjike të nxjerra fshehurazi nga Rusia dhe të ekzaminuara në laboratorë të dy vendeve tregoi se burri i saj ishte vrarë, duke u bërë thirrje institucioneve përkatëse të publikojnë rezultatet.
Dhjetëra qytetarë të Moskës, si dhe disa diplomatë të huaj, vizituan varrin e Navalnyt në varrezat Borisovskoye, duke vendosur lule në kujtim të tij. Një mesazh i lënë mbi varr shkruante: “Alexei, të kujtojmë çdo ditë”. Navalny ishte 47 vjeç kur vdiq në një burg në Siberi, ku po vuante një dënim prej 19 vitesh për “ekstremizëm”. Ai njihej si një kritik i ashpër i presidentit rus Vladimir Putin. Përmes fushatave të tij kundër korrupsionit në nivelet më të larta të qeverisë, ai arriti të mobilizonte qindra mijëra njerëz në protesta dhe u bë figura më e njohur e opozitës ruse në arenën ndërkombëtare.
Në vitin 2020, Navalny i mbijetoi një helmimi të dyshuar me agjentin nervor Novichok dhe u trajtua në një spital në Gjermani. Pavarësisht rrezikut, ai u kthye në Rusi në vitin 2021, duke deklaruar se nuk donte të hiqte dorë nga vendi apo bindjet e tij. Menjëherë pas mbërritjes, ai u arrestua nga autoritetet.
Më shumë se një vit më vonë, ai vdiq në koloninë penale “Polar Wolf”, në Rrethin Arktik. Në atë kohë, Kremlini deklaroi se Navalny kishte ndërruar jetë për shkaqe natyrore. Fillimisht, autoritetet refuzuan t’i dorëzonin trupin familjes, por ai u varros në Moskë në mars 2024. Në funeralin e tij morën pjesë mijëra qytetarë, në një nga tubimet e fundit publike të mbështetësve të opozitës në Rusi.
Ndërkohë, represioni ndaj kundërshtarëve të qeverisë në Rusi është shtuar ndjeshëm vitet e fundit, sidomos pas pushtimit të Ukrainës në shkurt 2022. Shumë bashkëpunëtorë të Navalnyt janë arrestuar ose janë detyruar të largohen nga vendi.
Bashkëshortja e tij, Yulia Navalnaya, e cila ka marrë drejtimin e fondacionit kundër korrupsionit të themeluar prej tij, jeton jashtë Rusisë së bashku me dy fëmijët dhe përballet me rrezik arrestimi, nëse kthehet në atdhe. Opozita ruse në mërgim mbetet e përçarë dhe e dobët politikisht, duke hasur vështirësi për të paraqitur një front të bashkuar kundër pushtetit në Kremlin.