Pronari miliarder i një ure që lidh Miçiganin me Kanadanë u takua të hënën me Howard Lutnick, Sekretarin e Tregtisë së SHBA-së, disa orë përpara se Presidenti Trump të sulmonte një urë konkurruese, në përplasjen më të fundit në marrëdhëniet në përkeqësim mes Shteteve të Bashkuara dhe Kanadasë.
Matthew Moroun është një manjat transporti me bazë në Detroit, familja e të cilit prej dekadash operon “Ambassador Bridge” mes Detroitit dhe Windsor-it, Ontario. Ai u takua të hënën me z. Lutnick në Uashington, sipas dy zyrtarëve të informuar për takimin, të cilët kërkuan të mbeten anonimë për shkak të natyrës private të bisedës.
Pas këtij takimi, z. Lutnick foli në telefon me z. Trump për çështjen, thanë zyrtarët.
Menjëherë më pas, z. Trump kërcënoi se do të bllokonte hapjen e planifikuar të një ure të re mes Detroitit dhe Windsor-it, e cila do t’i hiqte të ardhura nga tarifat e kalimit urës së zotëruar nga z. Moroun, nëse zyrtarët kanadezë nuk do të adresonin një listë të gjatë ankesash.
Familja Moroun prej dekadash ka ndërmarrë sfida ligjore për të bllokuar ose vonuar projektin konkurrues, të njohur si Gordie Howe International Bridge. Një nga këto sfida arriti deri në Gjykatën Supreme të Kanadasë, ndërsa familja ka bërë gjithashtu lobim të gjerë kundër projektit.
Një zëdhënës i Departamentit të Tregtisë refuzoi të komentojë mbi takimin me z. Lutnick. Një përfaqësues i kompanisë së z. Moroun nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment.
Ura e re është financuar plotësisht nga Kanadaja, por zotërohet pjesërisht nga Miçigani dhe pritet të lehtësojë trafikun në korridorin më të ngarkuar tregtar mes Shteteve të Bashkuara dhe Kanadasë.
Deklarata e fundit e z. Trump vjen në një moment veçanërisht të tensionuar në marrëdhëniet mes dy aleatëve dhe partnerëve kryesorë tregtarë. Që nga zgjedhja e tij, z. Trump e ka kërcënuar Kanadanë, duke vënë në pikëpyetje sovranitetin e saj dhe duke vendosur tarifa ndaj disa prej industrive kryesore të saj, përfshirë çelikun, drurin dhe automobilët.
Të dy vendet — së bashku me Meksikën — pritet të rishikojnë këtë vit marrëveshjen e tyre gjithëpërfshirëse dhe afatgjatë të tregtisë së lirë. Bisedimet pritet të jenë të vështira, duke pasur parasysh përdorimin ndëshkues të tarifave nga z. Trump.
“Fakti që Kanadaja do të kontrollojë se çfarë kalon përmes urës Gordie Howe, dhe zotëron tokën në të dy anët, është i papranueshëm për presidentin,” tha Karoline Leavitt, sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, para gazetarëve të martën. “Është gjithashtu e papranueshme që kjo urë nuk po ndërtohet më shumë me materiale të prodhuara në Amerikë.”
Ajo shtoi: “Ky është vetëm një shembull tjetër i Presidentit Trump që vendos interesat e Amerikës në radhë të parë.”
Në një postim të gjatë në rrjetet sociale të hënën në mbrëmje, z. Trump kërcënoi se do të ndalonte hapjen e urës sipas planit më vonë këtë vit, duke thënë se dëshiron të ndëshkojë Kanadanë për shfrytëzimin e Shteteve të Bashkuara dhe për rigjallërimin e marrëdhënieve tregtare me Kinën, ndër shkelje të tjera të pretenduara.
Nuk ishte menjëherë e qartë se si z. Trump do të mund të bllokonte hapjen e urës Gordie Howe, e cila ende është në ndërtim.
Kalimi i ri, që ka kushtuar 4.7 miliardë dollarë, është financuar nga Kanadaja dhe do të operohet bashkërisht nga Kanadaja dhe Miçigani nëpërmjet një marrëveshjeje publike-private.
Familja Moroun kishte kërkuar më parë nga z. Trump që të ndalonte ndërtimin e urës — e cila, pasi të hapet, do të konkurrojë me Ambassador Bridge për më shumë se 300 milionë dollarë tregti ndërkufitare në ditë.
Z. Trump sugjeroi të hënën në një postim se Shtetet e Bashkuara mund të kërkojnë të blejnë “të paktën gjysmën” e urës së re dhe të marrin një pjesë nga tarifat e kalimit.
Gjatë mandatit të tij të parë, z. Trump kishte promovuar Urën Gordie Howe në një deklaratë të përbashkët me zyrtarë kanadezë si një simbol të lidhjeve të thella mes dy vendeve dhe si “një lidhje jetike ekonomike mes dy vendeve tona”.
Kryeministri i Kanadasë, Mark Carney, tha se kishte zhvilluar një telefonatë me z. Trump të martën dhe i kishte shpjeguar se Kanadaja e kishte financuar urën, megjithëse pronësia do të ndahet me Miçiganin.
“Ky është një shembull i shkëlqyer i bashkëpunimit mes vendeve tona,” u tha z. Carney gazetarëve. “Pres me padurim hapjen e saj.”
Kanadaja është tregu më i madh i eksporteve për Miçiganin dhe demokratët kritikuan ashpër retorikën e z. Trump.
“Miliarderët fituan sërish,” tha në një intervistë përfaqësuesja Debbie Dingell, demokrate nga Miçigani. “Donald Trump fitoi në Miçigan. Pse do t’i dëmtojë punëtorët që votuan për të?”
Z. Trump dhe z. Carney kishin pasur një marrëdhënie të qëndrueshme dhe miqësore, pavarësisht mungesës së përparimit në marrëdhëniet tregtare mes dy vendeve. Por kjo ndryshoi pasi z. Carney mbajti muajin e kaluar një fjalim të profilit të lartë në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, i cili e zemëroi z. Trump.
Z. Carney e përshkroi fundin e rendit botëror të udhëhequr nga SHBA si një “çarje” të pakthyeshme dhe u bëri thirrje fuqive të mesme si Kanadaja që të bashkohen për të mbrojtur interesat e tyre dhe për të përballuar trazirat që kanë ardhur me mandatin e dytë të z. Trump. Megjithëse nuk e përmendi asnjëherë me emër z. Trump apo Shtetet e Bashkuara, fjalimi u interpretua gjerësisht si një qortim ndaj presidentit amerikan.
Z. Trump reagoi ashpër.
“Kanadaja përfiton shumë gjëra falas nga ne,” tha z. Trump një ditë pas fjalimit të z. Carney në Davos. “Meqë ra fjala, duhet të jenë edhe mirënjohës, por nuk janë.”
Nga New York Times
