Ish-manjati i medias nga Hong Kongu, Jimmy Lai, është dënuar me 20 vjet burg, duke i dhënë fund një beteje ligjore njëvjeçare që ka përcaktuar goditjen transformuese të Pekinit ndaj qendrës financiare dikur të lire. Miliarderi 78-vjeçar, i cili e ka bërë veten të pavarur, ishte ndër kritikët më të profilit të lartë të qeverisë të akuzuar që kur Pekini vendosi një ligj gjithëpërfshirës të sigurisë kombëtare në qytetin gjysmë-autonom jugor në vitin 2020. Dënimi është më i gjati i dhënë sipas ligjit të sigurisë kombëtare dhe do të thotë se Lai nuk do të jetë i kualifikuar për lirim me kusht derisa të jetë në fund të të 90-ave.
Kjo ka të ngjarë të nxisë thirrjet ndërkombëtare për lirimin e manjatit të medias në gjyqin historik të ndjekur nga afër nga udhëheqësit e botës perëndimore, përfshirë Presidentin e SHBA-së Donald Trump, i cili më parë u zotua ta “largonte nga vendi”. Kritika ka marrë edhe Kryeministri i Britanisë së Madhe, Keir Starmer i cili vetëm disa ditë më parë vizitoi Kinën.
Trump pritet të udhëtojë për në Kinë në muajt e ardhshëm për të takuar homologun e tij Xi Jinping dhe shumë nga mbështetësit e Lai do të lobojnë tek ai për të ngritur çështjen e manjatit të medias së burgosur. Djali i Lai, Sebastien, e quajti dënimin drakonian dhe “kërcënues për jetën” për babain e tij. Vajza e tij, Claire, e përshkroi atë si “mizorisht zemërthyes”.
“E kam parë shëndetin e babait tim të përkeqësohet në mënyrë dramatike dhe kushtet në të cilat mbahet shkojnë nga keq në më keq. Nëse ky dënim zbatohet, ai do të vdesë si martir pas hekurave”, tha ajo.
Shprehja e hapur e Lai-t mbi liritë e pakësuara të Hong Kongut – përfshirë edhe për zyrtarët e lartë amerikanë – dhe roli i tij si themelues i Apple Daily, një gazete tabloide tashmë e mbyllur, e cila është pro-demokracisë, e kishte bërë prej kohësh një gjemb në këmbë për Pekinin.
Si Pekini ashtu edhe qeveria e Hong Kongut kanë hedhur poshtë vazhdimisht kritikat ndërkombëtare për ndjekjen penale të Lai-t dhe kanë hedhur poshtë akuzat se burgosja e tij ishte e motivuar politikisht ose një sulm ndaj lirisë së shtypit. Autoritetet kanë thënë se Lai ka marrë kujdes të mjaftueshëm mjekësor në burg.
“Lai e përdori Apple Daily për të helmuar mendjet e qytetarëve, për të nxitur urrejtje, për të shtrembëruar faktet, për të krijuar qëllimisht përçarje sociale, për të lavdëruar dhunën dhe për t’u lutur hapur forcave të jashtme të sanksionojnë Kinën dhe Rajonin Special Administrativ të Hong Kongut”, tha të hënën udhëheqësi i qytetit John Lee, një ish-oficer policie dhe shef sigurie. Lai u shpall fajtor për dy akuza për siguri kombëtare dhe një akuzë për kryengritje në dhjetor, pas një beteje gjyqësore disavjeçare.
Dukshëm i dobët me një xhaketë të bardhë, Lai buzëqeshi lehtë kur dëgjoi dënimin të hënën. Përpara se të fillonte seanca gjyqësore, ai kishte bashkuar duart për të përshëndetur ata që ishin ulur në galerinë e gjykatës dhe ishte kthyer për të parë gjashtë ish-kolegët e Apple Daily, të cilët gjithashtu prisnin dënimin. Ligji i sigurisë kombëtare i Pekinit e ka transformuar Hong Kongun, me autoritetet që kanë burgosur dhjetëra disidentë; duke detyruar grupet e shoqërisë civile dhe mediat e zëshme të shpërbëhen; dhe duke neutralizuar skenën politike dikur të zhurmshme të qytetit.