Izraeli ka shkatërruar më shumë se 1 mijë e 500 ndërtesa në zonat e Gazës që kanë mbetur nën kontrollin e tij që nga fillimi i armëpushimit me Hamasin më 10 tetor. Imazhet e reja satelitore, më e fundit prej të cilave është marrë më 8 nëntor, tregojnë se lagje të tëra të kontrolluara nga Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) janë rrafshuar brenda më pak se një muaji, dukshëm përmes prishjeve të qëllimshme.
Numri real i ndërtesave të shkatërruara mund të jetë edhe më i lartë, pasi për disa zona mungojnë të dhënat satelitore. Disa ekspertë mendojnë se këto prishje mund të përbëjnë shkelje të kushteve të armëpushimit të ndërmjetësuar nga SHBA-të, Egjipti, Katari dhe Turqia. Megjithatë, një zëdhënës i IDF-së tha për BBC Verify se veprimet janë në përputhje me kuadrin e armëpushimit.
Plani i paqes me 20 pika i presidentit të SHBA-ve, Donald Trump, që shërben si bazë për armëpushimin, përcakton se “të gjitha operacionet ushtarake, përfshirë bombardimet ajrore dhe me artileri, do të pezullohen”. Trump ka deklaruar disa herë se “lufta ka përfunduar”.
BBC Verify përdori algoritme për të analizuar ndryshimet në imazhet radarike para dhe pas armëpushimit, duke identifikuar ndërtesat e shkatërruara. Ato u fokusuan në zonat pas “Vijës së Verdhë”, një kufi që përshkon veriut, jugun dhe lindjen e Gazës, ku Izraeli kishte rënë dakord të tërhiqej.
Shtëpi, kopshte dhe pemishte të rrafshuara
Shumë nga ndërtesat e shkatërruara, si në lindje të Khan Younis pranë Abasan al-Kabira, nuk dukeshin të dëmtuara më parë. Imazhet tregojnë shtëpi me kopshte, pemë dhe pemishte të vogla që tani janë kthyer në rrënoja. Lana Khalil, një banore e zhvendosur nga kjo zonë, e përshkroi shtëpinë e saj si “parajsë” me “ferma dhe perime”. Ajo tha: “Ushtria izraelite nuk na la asgjë, shkatërroi gjithçka.”
Në një zonë tjetër pranë al-Bayuk, në lindje të Rafahut, imazhet tregojnë të njëjtën histori. Ndërtesa që dukeshin të paprekura para armëpushimit janë shkatërruar më pas. Shkatërrime janë regjistruar edhe në qytetin e Gazës, në lagjen lindore Shejaiya dhe pranë spitalit indonezian në Jabalia.
Debati për shkeljen e armëpushimit
Eitan Shamir, ish-drejtor në Ministrinë e Çështjeve Strategjike të Izraelit, argumenton se veprimet e IDF-së nuk shkelin armëpushimin, pasi nuk vlejnë për zonat pas Vijës së Verdhë. Video të verifikuara që tregojnë prishje të kontrolluara janë lokalizuar pikërisht në këto zona.
IDF i justifikon veprimet e saj duke thënë se po shkatërron infrastrukturën terroriste, përfshirë tunelet. Ministri i Mbrojtjes, Israel Katz, deklaroi se çmilitarizimi i Gazës është pjesë e politikës së sigurisë së Izraelit.
Megjithatë, pika 13 e planit të paqes thekson se çmilitarizimi duhet të bëhet “nën mbikëqyrjen e monitoruesve të pavarur”. Disa ekspertë, si Dr. H. A. Hellyer nga RUSI, e quajnë këtë një “shkelje të qartë të armëpushimit”, ndërsa të tjerë paralajmërojnë se këto veprime mund të rrezikojnë planin e paqes dhe të nxisin tensione të reja.